Одна из активисток регионального отделения Шведской Социал-Демократической Партии Ирада Алиева приобрела билет на балет Чайковского “Лебединое озеро” в тот день, когда было объявлено, что знаменитый Мариинский театр Санкт-Петербурга совершит гастрольный выезд в Йенкепинг.
По пути я рассказал детям об истинной причине своего поступка, побудившего меня немало заплатить за билет и проехать несколько сот километров. Oxumağa davam et
Vənglidən üzüaşağı Koladağadək (biz ona Koladay deyirdik) uzanan yaşıl meşənin Damğanlı kəndilə Turşsu bulağı arasındakı yolun üstündə böyüklərimizin qurduğu çadır alaçıqların əl içi kimi göründüyü yerində “qala” quranda uzaq 1975-ci ilin qızmar Qarabağ iyulu idi. Biz – bir dəstə uşaq ulu nənə-babalarımızın da yaylamağa gəldiyi Kolatağ meşələrində ən “strateji” yerin kol-kosunu təmizləyib, torpağından “qala” düzəldəndə, ağac budaqlarından cürbəcür silahlar qayıranda, çəpər çəkib “hərbi” düşərgə salanda, bir gün üzüyoxuşa – Gəncəsər kilsəsinə, o biri gün üzüyenişə – nənəmizin çadırına ərzaq dalınca gizli “hərbi yürüşlər” edəndə hələ heç “Rembo” filmi çəkilməmişdi.
Avqustun 20-də Ermənistan və Rusiya müdafiə nazirləri “Rusiya hərbi bazası Ermənistan Respublikasının ərazisində olduğu müddətdə Rusiya Federasiyasının maraqlarının müdafiəsindən başqa Ermənistan silahlı qüvvələri ilə birgə Ermənistan Respublikasının təhlükəsizliyini təmin edir” sözləri yazılan və 2044-cü ilədək qüvvədə qalacaq protokolu imzalayanda təəccüblənmədim, sadəcə, hələ 10 il əvvəl Tiflisdə keçirilən, ermənilərin də iştirak elədiyi konfransların birində ciddi mübahisəyə səbəb olan sözlərim yadıma düşdü:
“Ermənilər tarixdə xalq kimi sağ qalmalarına görə türklərə, millət kimi dövlət qurmaları üçün isə ruslara minnətdar olmalıdır”. Oxumağa davam et
“Yekəpər erməni cibindən çıxartdığı süngü bıçağı ilə stolun üstündə inildəyən qızın paltarlarını bir az da yuxarı dartıb sinəsini cırdı. Artıq qızın yenicə yumurlanmış döşləri onun ovcunda idi. Yekəpər qızın döşlərini var gücü ilə sıxır, sıxırdı… “Yox, yaxşıdır. Xoşuma gəlir!” – deyən erməni əlindəki süngü bıçağı ilə ovcundakı döşləri dibindən kəsdi… Aylar, illər, onilliklər keçəcəkdi, amma yeniyetmə qızın çığırtısı bu zirzəmidəki insanların qulağından heç vaxt getməyəcəkdi… Qızcığaz bağırırdı. O artıq atasını da köməyə çağırmır, sadəcə bağırırdı. Onun çığırtıları içində güclə eşidiləcək “Allah” nidası hiss olunurdu. O da ağrıdan qırıq-qırıq… tam eşidilmirdi… Bəlkə də heç allahı çağırmırdı… Yekəpər erməni onun yenicə kəsilmiş döşlərini əlinə alıb stoldan kənara çəkildi. Qızcığaz stolun üstündə döşsüz sinəsindən yapışıb, ulayırdı… Yekəpər erməni qəhqəhə ilə ovcundakı döşü atıb-tutduqdan sonra onu göyə vızıldatdı. Qızın döşləri bayaqdan ermənilərin əlindən çıxmağa çalışan, hönkürən kişinin üzünə çırpılıb, ayağı altına düşdü. Atanın sifəti qana bulaşmışdı… Ən dəhşətlisi isə o idi ki, girovların arasında hələ dörd yeniyetmə qız var idi. Bu o demək idi ki, hələ dörd ata hönkürəcək, dörd ana bayılacaq, dörd övlad stolun üstündə çığırıb ulayaca
q və səkkiz kəsilmiş döş göydə fırlanıb uçuşacaq, qanını havalanmış girovların üzünə sıçradacaqdı… Hələ uzun illər sonra da girovluqdan qurtulan insanların yuxusunda göydə qadın döşləri uçuşacaq, atalar hönkürəcəkdi…”
Bu cümlələr Vüsalə Məmmədovanın “Cəhənnəmdə böyük çığırtı” kitabındandı. Orada belə ürək dağlayan səhnələr çoxdu. Kitabın qəhrəmanları bədii obrazlar deyil, qorxunc işgəncələr yaşamış real insanlardı. Girovluqda olanların başına açılan müsibətlər haqda çox eşitmişəm. Azad edilənləri Ağdamda görmüşəm, onların halından, yaşadıqlarından xəbərim vardı. Oxumağa davam et
Hörmətli “Media forum”! Çoxillik dostum, çexiyalı jurnalist Petruşka Şustrovanın yol qeydlərini sizə
göndərirəm. Ötən ay Dağlıq Qarabağda olub. Çexiya İctimai Televiziyasının sifarişi ilə Qarabağ problemindən sənədli film çəkir. Bu filmlə bağlı ilk səfərini mayda Bakıya etmişdi. O vaxt doğulduğum, böyüdüyüm yerləri, dağları, meşələri, suyunu içdiyim bulaqları, gizlənpaç oynadığım qalalı, kilsəli tarixi abidələri xəritədə nişan vermişdim. Göstərdiyim yerlərin, demək olar, hamısına baş çəkib.
Bu səhər onunla telefonla danışdım. Yazısının mənimçün nə qədər doğma və eyni zamanda kədərli olduğunu dedim. Onun sözlərindən birini sizinlə bölüşürəm: “Mən hər iki tərəfdə oldum. Hamınızın mövqeyini bilirəm. Əminəm ki, sən öz Qarabağını görəcəksən, ora yenə sənin olacaq. Çünki sən oranı indi orada yaşayanlardan daha çox istəyirsən”.
Gənc dostlarımız, tərcüməçilər Gülqız Dadaşova və Mirhacib Məcidin sayəsində bu gün o yazını dilimizdə oxudum və müəllifin gözüylə Qarabağa “səyahət” etdim. Nə qədər kədərli olsa da, bu “səyahətə” çoxlarının çıxmaq istədiyini nəzərə alıb sizin sayta göndərirəm. Oxumağa davam et
From article“Playing Baseball On The Chessboard: Thoughts About Genocide”
By Vahid Qazi
On 4 March 2010, the International Relations Committee of the US Congress House of Representatives passed a resolution to officially recognize the policy of the Ottoman Empire in 1915 towards Armenians as ‘genocide’. Despite all the efforts of Turkey, the US Congress took this step. The process may be suspended at the next stage, but this will hardly change anything. What Zbigniew Brzezinski described as the ‘chess game’ of politics has long been under way. Oxumağa davam et
Из статьи «Бейсбол на шахматной доске: Размышления о геноциде»
4-го марта 2010 года комитет по внешним связям Палаты Представителей Конгресса США, принял постановление, официально признав политику, проводимую в Османской империи против армян в 1915 году, армянским геноцидом. Данный шаг был предпринят в Конгрессе США вопреки всем усилиям Турции, возможно, на следующем этапе данный процесс будет приостановлен, но в принципе, это ничего не меняет. «Шахматная» игра в политику Збигнева Бжезинского начата давно. Oxumağa davam et
From article “Playing Baseball On The Chessboard: Thoughts About Genocide”
By Vahid Qazi
My eyes seemed to be looking inside me, at my recollections. I was going inside myself. I felt as if I was moving through the jungle, clearing, tramping and breaking my own way and reliving the memories as horror enveloped my face like a spider’s web… Oxumağa davam et
Bu gün Famil Mehdinin 80 yaşı tamam oldu. Google-da “Famil Mehdi 80” yazıb axtarış elədim. Bir-iki xəbər saytından savayı heç yerdə, heç mədəniyyət, ədəbiyyat saytlarında da bu barədə bir xəbərə rast gəlmədim. Səbəbi mənə aydındı. Məncə, onu tanıyanlara da…
Famil müəllim iki halıyla daha çox yadımda qalıb. Biri bizim tələbəlik illərimizlə bağlıdır. 1988-89-ci illərin mitinqlərinə gedəndə universitetdə çox dərs buraxırdıq. Bizə deyirdi: “Başa düşürəm, haqqı deməyə gedirsiniz. Bir müəllim kimi “Dərsi buraxıb, getməyin” deməliyəm, deyə bilmirəm. Gedin! Amma tribunadan “Vəziryan! Vəziryan!” çığıranların əsl məqsədlərinin nə olduğunu da bilin”. Bildik, iş-işdən keçəndən sonra, bildik, gördük… və görürük.
İkinci halında o, “Dədə Qorqud” filminin sonunda döyüşən tərəflərə yalvaran Dədə Qorquda bənzəyirdi. Ağdam işğal olunanda Yeni Yasamala pənah gətirmiş qaçqınlara divan tutan polislərin qarşısındakı hayqırtısı hələ də qulağımdadı. Polis verilən əmrə uyğun Yeni Yasamala toplaşan qaçqınları döyüb qovurdu. Erməni gülləsindən qurtulanlar öz polisinin təpiyinə, dəyənəyinə tuş gəlmişdi. Famil Mehdi bax eləcə – üzünə, çiyninə dağılmış uzun, ağ saçı, dibinə kədər çökən qəzəbli gözləri, bir də qışqırmaqdan batan xırıltılı səsiylə yaddaşıma həkk olub.
80 yaşın mübarək, müəllim!
Vahid Qazinin bloqu 