Kateqoriya Arxivləri: Məqalələr

Səfəvi səfillər

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

“Adamlar və kitablar” silsilsindən

Səfəvi səfillər

Güntay Gəncalpın “Səfəvilər” kitabı haqda

Məktəb vaxtı ilk yol “səfəvilər” sözünü “səfillər” kimi oxumuşdum. Nə qədər qəribə görünsə də, dilimin dolaşmasına səbəb Viktor Hüqonun “Səfillər” romanıydı. Bu o vaxtlar idi ki, evdə hara baxsan atamın sevimli kitabına rast gələrdin, qalın, ağır üçcildliyi hər yanda görərdin; çarpayı üstündə, divan başında, kitab rəfində.

Güntay Gəncalpın “Səfəvilər” kitabını oxuyanda uşaqlıq çağın həmin çaşması yadıma düşdü. “Səfəvilər” – “Səfillər”! Belədə tələffüzündə, hərf düzülüşündə yaxınlığı olan adi sözlərdi. Amma… Oxumağa davam et →

İrena

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

“Adamlar və kitablar” silsiləsindən

Irena Lasota

 

İrena

1998-ci ilin 12 sentyabrında müxalif fəalların Bakı küçələrində “Azadlıq!” hayqırtısı polisin vahiməli uğultusunu batıranda mən ona azadlıq ruhumuzun hələ qırılmadığını inamla söyləyirdim.

Əsas hadisələrin orada cərəyan edəcəyini bildiyimdən maşını Milli Bankın köhnə binasıyla üzbəüz saxlamışdım. Oxumağa davam et →

Sözün nifrət çaları

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

Sözün nifrət çaları

Vahid Qazi

Saytlardakı sayğaclar sizi aldatmasın, ən çox oxunan model qız şəkilli yazılar deyil. Belə yazılar oxumaq yox, baxmaq üçün açılır. Ən çox oxunan hökuməti, xüsusən onun zirvəsində qərar tutanların gizlinlərinə işıq tutan yazılardı. Oxucunu şəklin lütü yox, sözün çılpağı cəlb edir. Bu gün “qızıl xırdalasa” belə, çılpaq, yəni müxalif sözdən kənar kəsərli kəlmə yoxdu. Sanki söz yalnız hakimiyyət sahiblərini tənqid hesabına öz qüdrətini saxlayır. Oxumağa davam et →

Azadlıq qiymətinə foto

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi 
                               Ağdam. Fevral 1988

Azadlıq qiymətinə foto

Müstəqilliyə aparan yolun ilk qurbanları Əli və Bəxtiyarın xatirəsinə

Ömrün ayrı-ayrı anlarına güzgü tutan xatirələrimiz kolleksiyaçıların topladığı bahalı əşyalar kimidir. Onları pulumuz, vaxtımız hesabına, bəzən də lap həyatımız bahasına “alıb” xatirələr muzeyinin eksponatına çeviririk. Elə-belə, “müftə” olanı, “nəfə” qalanları daha çoxdur, beləsindən danışmıram.
Oxumağa davam et →

İn the Polish: Śmierć misji ratowniczej – Prezydent Lech Kaczyński

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

Śmierć misji ratowniczej

Vahid Gazi 

Wstrząsnęła mną w zeszłym tygodniu tragedia Kirgistanu, ukochanej przeze mnie ojczyźnie moich licznych przyjaciół. Przyjaciół, którzy niejednokrotnie udowodniali, że dla kraju są gotowi złożyć ofiarę ze swego życia. Byłem świadkiem tego jak one, — bo są to przede wszystkim kobiety –, latami, „przy pomocy igły” przygotowały miejsce dla zasadzenia drzewa wolności. Teraz słyszę trzask ich łamiących się kości, nadziei. Oxumağa davam et →

İn the Lithuanian: “Juodos duonos šviesi pluta”

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

Juodos duonos šviesi pluta

Tarp Lietuvos ir Azerbaidžano nėra glaudžių ryšių ir abiejų valstybių piliečiai retai susitinka. Todėl LŽ skaitytojams turėtų būti įdomus žinomo azerbaidžaniečių publicisto ir visuomenės veikėjo Vahido Gazi esė iš ciklo “Prisiminimų pėdsakai”. Autorius yra Baku pliuralizmo centro “Pasitikėjimas” direktorius, daug dėmesio skiriantis pilietinei visuomenei ir demokratijai. V.Gazi kūryba į lietuvių kalbą verčiama pirmą kartą.

Nors žodžiai yra teisingi, bet ištarti nenuoširdžiai, negaliu jų priimti, tai tikriausiai susiję su mano rytietišku emocionalumu. Tačiau yra žmonių, galinčių priimti žodžius, ištartus su neapykanta, be meilės. Aš toks nesu. Norint mane paveikti, maža pasakyti teisingus žodžius, jie turi būti ir nuoširdūs. Tarkite man TEISINGUS ir NUOŠIRDŽIUS žodžius, net jeigu jie bus kartūs ir sunkūs – juos priimsiu. Galite būti tikri. Oxumağa davam et →

İn the Turkish: Satranç tahtasında beyzbol

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

Satranç tahtasında beyzbol

 Soykırım düşünceleri

Vahid Gazi

Oğlum okulda kağıttan yaptığı ucu sivri, gövdesi kalın “kanatlı roket” hediye edip beni 23 şubat “erkekler günü”nden dolayı tebrik etti. Üstüne Azerbaycan bayrağı çizilmiş roketin aşağısındaki uzun merdiven onun devliğinin habercisiydi. Ayrıca Sovyetin SS-20 uzaktan vurma roketine benziyordu. Uranyumdan hazırlanmış o zehrimarı da ilave edince buna atom bombası derler. Oxumağa davam et →

Şərq hüzuru

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

Şərq hüzuru

“Yaddaş ləpirləri” silsiləsindən

Bir yağışlıq canı olan əhəngi yol kənarı boyu düzülmüş daşlara sürtən fəhləyə göstərişlərini verib parkın ortasında yenicə tikilmiş fontana döğru getdi. Əvvəlki adı və görünüşü dəyişdirilən parkın 40 yaşı vardı. Təzəcə əkilmiş, yerli təbiətə yad ağaclar “Sevil” tamaşasında möhtərəm qonaqlara təqdim etmək üçün Balaşın qiyafəsini dəyişdirdiyi atasını xatırladırdı. Oxumağa davam et →

Qan Turalıya məktub

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

Qan Turalıya məktub

Bir “dəyər cəfakeşi” barədə

Salam Tural bəy!

Azadlıq radiosunun “Oxu zalı” rubrikasının redaktoru Rövşən Qənbərovun “Bəyənməyib “like” düyməsini basana lənət” yazısını oxumağı məsləhət gördüyün üçün Sənə təşəkkür edirəm. Çox güman ki, xəbərim olmayacaqdı. Oxudum və çoxdan eşitdiklərim təsdiqini tapdı.

Rövşən bəy kitab satılmamasının səbəbi kimi ölkədə dəyərin itdiyini yazır. Və nəşr olunan minlərlə kitab içində mənim “Ruhlar şəhəri” kitabıma açıq mətnlə işarə vurur: “Ramiz Rövşən” imzasına hörmət qoyub Ağdam haqda “ağlamalinski” sicilləmələr toplusuna ön söz yazmamalıdır”. Yəni Ramiz Rövşən dəyərin nə olduğunu bilmir! Allah, sən saxla! Nə deyim, bilmirəm?

Rövşən bəylə onda razıyam ki, ölkədə dəyərlər itib. İtməsəydi, sıradan bir müxbir qos-qoca “Azadlıq” radiosundan xalqa ədəbiyyat dərsi keçməzdi, dəyərlərdən mühazirə oxumazdı. Oxumağa davam et →

İbrahimbəyovun qorxulu kinosu

Tarix: Müəllif: Vahid Qazi

 

İbrahimbəyovun qorxulu kinosu

Əbdürrəhman Vəzirov ölkəyə rəhbərlik elədiyi dönəm özündən əvvəl uzun illər Azərbaycan kommunistlərinin lideri olmuş siyasi rəqibini cürbəcür intriqalarla Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Niyazi, Rəşid Behbudov kimi dünya çaplı sənətkarların arasını vurmaqda ittiham eləmişdi. O vaxtdan təkzib edilməyən bu ittiham düzdürsə, güman etmək olar ki, mədəniyyətimizin başqa sahələrində də bu cür siyasət aparılıb.

Avtokrat idarəetmə metoduna xas bu cür siyasətlərin məqsədi aydındı: ayrı-ayrı nüfuz sahiblərinin birləşib güc mərkəzinə çevrilməsinə imkan verilməməlidi. Rüstəm İbrahimbəyovun başçılıq elədiyi təşkilatla eyni adda ikinci Kinematoqrafçılar İttifaqının yaradılması xəbərini oxuyanda yadıma Vəzirovun həmin sözləri düşdü. Heç nə dəyişməyib! Demək, yenə sənətkarlar üz-üzə qoyulur. Oxumağa davam et →