Vahid Qazinin esseləri haqda düşüncələr

«Ruhlar şəhəri»ndə qalan ləpirlər

VAHİD QAZİNİN ESSELƏRİ HAQDA DÜŞÜNCƏLƏR

Sadıq MURTUZAYEV

Qarabağ tarixi dərdlərimizin ən böyüyüdür. Bu dərdin baş səbəbi başsız qalmağımız olub. Başqa bir dərdimiz də var – tariximiz zamanında, canlı şahidlər sağkən qələmə alınmayıb, kitablara, yazılara köçürülməyib.

Vahid Qazinin yenicə çıxmış “Ruhlar şəhəri” kitabının əsas dəyəri ondadır ki, burada toplanan on beş essenin hər biri müəllifin canlı müşahidələrinin məhsuludur, “Ruhlar şəhəri” adlandırdığı Ağdamın xoşbəxt və bədbəxt günlərinin sintezidir. Ədəbi-publisistik janr kimi essenin üstünlüyü hadisələrin canlı verilmə imkanıdır. Müəllifin dediyi kimi, onun “orada qalmış ləpirləri”nin hər biri elə mənim də canlı xatiratımdır, mənim də ləpirlərimdir və onları oxuduqca kövrək duyğular məni ağuşuna alıb qəhərləndirmişdi (Sadıq Murtuzayev 1980-1990-cı illərdə Ağdam Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi olub – red.).

Ramiz Rövşənin kitaba yazdığı ön sözdə dediyi kimi, ölçüyəgəlməz “Ağdam qüruru” ilə mən də on il yaşamışam, “Ruhlar şəhəri”nin hər qarışına bələdəm, Ağdamın fədakar adamlarına arxalanıb böyük işlərə imza atmışıq. Orada görülən böyük tədbirlərin hər biri çox şeyə qadir olan birinci katib kimi həm də mənim uğurlarım olsa da, bunların hamısı ilk növbədə Ağdamın öz ruhundan qidalanırdı, ağdamlıların fədakarlığı ilə baş tuturdu. Oxumağa davam et

Yaddaşımdakı “Ruhlar şəhəri”

Yaddaşımdakı “Ruhlar şəhəri”

Aliyə Fəxrəddin

Bakı Slavyan Universitetinin 4-cü kurs tələbəsi

Gözüm görəni dərk edəndən evimizin divarında çoxlu güllə yerləri, divarların dibində isə torpağa batmış gilizlər görmüşəm. Yollarda gündəlik həyatlarını yaşayası insanlar əvəzinə, əlisilahlı əsgərlər görmüşəm.

Yaddaşım bu cür xatirələrlə doludur. Sadəcə onlardan ən dirisi Ağdamı son dəfə tərk etməyimizdi…

O zaman orda olanlar Allahın möcüzəsi nəticəsində sağ qaldılar, bunun başqa adı yoxdur, adamlar sanki “Sağqalma” dərsindən imtahan verirdi! Hər kəs canını qurtarmağa çalışırdı – özü də salamat…

Görünən yol ondan keçmək istəyənlər üçün çox dar idi, basırıq vardı. Hər kəs yalnız götürə biləcəyi qədər yük götürmüşdü. O zaman maşın indiki kimi çox deyildi, adamların yarısı piyadaydı.

Bizi qoruyası əsgərlər bizlərdən dəfələrlə az idi. Gecə olsa da, əsgərlər maşınların işıqlarını yandırmağa qoymurdu. O gecə yaddaşıma insan əzabının gecə iniltisi kimi yazılıb, yaddan çıxmayacaq bir gecə…

Bu, Ağdamın yaddaşımda ilk və son xatirəsi oldu. Silah səsləri, düşmən əlinə keçməsin deyə qaçan köməksizlər, yanan evlərinə uzaqdan baxan məzlum adamlar. Ümidləri göz önündə sönən ağdamlılar.

Doğulduğum yer haqqında yaddaşımda nə qalıbsa, hamısı müharibə ilə bağlıdır!…  Oxumağa davam et

Elnur Elgünün suallarına cavab

oland

“Qarabağ de-fakto bizim deyil, de-yuri isə qarantı hələ ki, neftimiz və neft borumuzdu”.

Elnur Elgünün suallarına cavab

 – Vahid bəy, Azərbaycan həqiqətlərinin çatdırılması istiqamətində təbliğatımızı necə qurmalıyıq ki, dünya səsimizi eşitsin, kor olmuş gözəllər açılsın?

 – Fikrimcə “Azərbaycan həqiqətləri” deyilən o “vacib xəbəri” ilk növbədə Azərbaycan xalqının özünə çatdırmaq lazımdır. Özü də pıçıltı ilə yox, qulağının dibində qışqırmaqla. Bəlkə belə diksinib ayılaq. Ayılıb “Azərbaycan həqiqətləri”ni özümüz görək, səsimizi özümüz eşidək, öz kor olmuş gözlərimizi açaq. Bunu edə bilsək, inanın, dünya özü bizi dinləyəcək.

Son illər dilimizi yağır eləmiş “Azərbaycan həqiqətləri” ondan ibarətdir ki, gözümüzün qabağında Qarabağ boyda vətən torpağı, mədəniyyət incisi əldən çıxmaqdadır. Qarabağ de-fakto bizim deyil. Onun de-yuri qarantı hələ ki, neftimiz və neft borumuzdu. Vaxtilə neft əvəzinə Qarabağı qaytarmaq haqda düşünürdük, alınmadı. Bu gedişlə post-neft dövründə Qarabağın hüquqi itirilməsinin konturları görünür.

Ölkə korrupsiya bataqlığında boğulur, özü də bataqlığın üfunət qoxuyan yerindəyik. Bataqlıq üfunəti qoxuyana, hansı dünya yaxın durar, səsini eşitmək istəyər.

 – Ziyalılar, siyasi analitiklər Fransa parlamentinin məlum qərarını arxasında bir çox səbəblərin durduğunu qeyd edirlər. Sizcə, Fransa niyə bu qədər türkün üzərinə gedir? Doğrudanmı, bu ölkədə bu qədər güclü erməni sevgisi var?

– Əgər kimsə desə ki, Fransa Minsk qrupunun üzvü olanda türkün dostu idi və Qarabağ probleminin ədalətli həllinə dəstək verəcəyinə ümidliydi, bilin ki, sizin gözünüzün içinə baxıb sizi aldadır. Necə ki, 20 ildir gözümüzün içinə baxıb ağ yalan deyirlər. Fransanın hər bir güclü xristian dövlət kimi, uzun əsrlər Avropanı təlaş içində saxlayan müsəlman inanclı bir xalqa özəl münasibəti var. Və bu münasibət diplomatiyanın etik pərdəsinə bürünsə belə öz məkrini gizlədə bilmir. Fransa prezidentinin öz xeyir-duasını açıq şəkildə verdiyi  parlamentin son qərarı həm bu dövlətin strateji siyasəti, həm də bugünkü iqtidarının maraqlarından doğub. Deyilənlərin üstünə yarım milyondan artıq ictimai-siyasi çox fəal erməni icmasını da gələndə fikrimcə, mənzərə aydın olur.

 Belə olan halda ATƏT-in Minsk qrupunda Fransanın qalmasının yerı varmı? Bəlkə Almaniya və İngiltərənin yeri dəyişdirilməsi münaqişənin həllinə hansısa bir formada təsir edə bilərmi?

– Almaniya və ya Britaniyanın Fransanı əvəz eləməsi problemin həllinə köklü təsir edəcəyinə inanmıram. Fransanın əvəzinə Avropa Birliyinin bu prosesə qoşulmasından söz açılır hərdən. Avropa Birliyi prosesə qoşulmağa bir qədər həvəsli kimi görünür, amma nəzərə alanda ki, burada qərarlar konsensus əsasında qəbul olunur, bunun da perspektivi aydın görünmür. Odur ki, təkrar edirəm, bütün səbəbləri ilk növbədə özümüzdə axtaraq, tapaq və həll edək. Sonra kənar maneələri dəf eləmək indiki kimi çətin görünməyəcək.

 Günaz.TV

17.01.12

Qan Turalıya məktub

Qan Turalıya məktub

Bir “dəyər cəfakeşi” barədə

Salam Tural bəy!

Azadlıq radiosunun “Oxu zalı” rubrikasının redaktoru Rövşən Qənbərovun “Bəyənməyib “like” düyməsini basana lənət” yazısını oxumağı məsləhət gördüyün üçün Sənə təşəkkür edirəm. Çox güman ki, xəbərim olmayacaqdı. Oxudum və çoxdan eşitdiklərim təsdiqini tapdı.

Rövşən bəy kitab satılmamasının səbəbi kimi ölkədə dəyərin itdiyini yazır. Və nəşr olunan minlərlə kitab içində mənim “Ruhlar şəhəri” kitabıma açıq mətnlə işarə vurur: “Ramiz Rövşən” imzasına hörmət qoyub Ağdam haqda “ağlamalinski” sicilləmələr toplusuna ön söz yazmamalıdır”. Yəni Ramiz Rövşən dəyərin nə olduğunu bilmir! Allah, sən saxla! Nə deyim, bilmirəm?

Rövşən bəylə onda razıyam ki, ölkədə dəyərlər itib. İtməsəydi, sıradan bir müxbir qos-qoca “Azadlıq” radiosundan xalqa ədəbiyyat dərsi keçməzdi, dəyərlərdən mühazirə oxumazdı. Oxumağa davam et

İbrahimbəyovun qorxulu kinosu

 

İbrahimbəyovun qorxulu kinosu

Əbdürrəhman Vəzirov ölkəyə rəhbərlik elədiyi dönəm özündən əvvəl uzun illər Azərbaycan kommunistlərinin lideri olmuş siyasi rəqibini cürbəcür intriqalarla Qara Qarayev, Fikrət Əmirov, Niyazi, Rəşid Behbudov kimi dünya çaplı sənətkarların arasını vurmaqda ittiham eləmişdi. O vaxtdan təkzib edilməyən bu ittiham düzdürsə, güman etmək olar ki, mədəniyyətimizin başqa sahələrində də bu cür siyasət aparılıb.

Avtokrat idarəetmə metoduna xas bu cür siyasətlərin məqsədi aydındı: ayrı-ayrı nüfuz sahiblərinin birləşib güc mərkəzinə çevrilməsinə imkan verilməməlidi. Rüstəm İbrahimbəyovun başçılıq elədiyi təşkilatla eyni adda ikinci Kinematoqrafçılar İttifaqının yaradılması xəbərini oxuyanda yadıma Vəzirovun həmin sözləri düşdü. Heç nə dəyişməyib! Demək, yenə sənətkarlar üz-üzə qoyulur. Oxumağa davam et

Рустам Ибрагимбеков: «Чамайра» Вахида Гази

«Чамайра» Вахида Гази

Рустам Ибрагимбеков

У меня давно вызывает уважение способность талантливых публицистов строить свои тексты лишь на реальных фактах. Сам я в своих сочинениях всегда использую «допинг» в виде вымысла, и именно он придает им художественность. Это, как в прыжках в высоту – кто-то рассчитывает лишь на силу своих ног, а другой прибегает к допинговым таблеткам, чтобы легче преодолеть земное притяжение.

Читая Кубинскую тетрадь Вахида Гази, я порадовался тому, как описывая свое пребывание на острове Свободы, рассказывая о реальных людях, их жизни и проблемах, связанных с общей политической атмосферой в стране, автор сумел рассказать об этом с такой силой художественности, что сам стал главным героем повествования. И в результате читатель, вовлеченный в мир чувств и мыслей писателя, воспринимает его отказ от сексуальных услуг прелестной Чамайры,  как собственную нравственную победу. Можно привести в качестве примера много других эмоциональных эпизодов, но важнее, мне кажется, то, что все произведение в целом написано, как добротная художественная проза.

Удивительно и то, что за двадцать лет независимости Азербайджана, при всех особенностях существующего у нас демократического режима, сформировался тип человека с активным неприятием любых форм тоталитарно-авторитарного строя. Люди моего поколения, выросшие в стране, похожей на то, что увидел Вахид Гази на Кубе, относимся более спокойно к отсутствию элементарных свобод, где бы это ни происходило.

Общественно-политические убеждения автора книги «Чамайра» сквозят в каждой строчке, и они настолько искренни, что в них веришь безоговорочно. Такое возможно, лишь когда становишься соучастником описанных в книге событий. Именно это и произошло со мной.

И еще. Кубинская тетрадь насыщена интереснейшей информацией. И я, побывавший на Кубе и читавший об этой стране, узнал о ней много нового. Отрадно, что наша публицистика достигла уровня лучших образцов этого жанра. И Кубинская тетрадь Вахида Гази – убедительный этому пример.

Qaraqoyunlu Karaqounis

 

 

Qaraqoyunlu Karaqounis

Futbol üzrə Avropa və dünya çempionatlarında azarkeşlik ünvanımı dağılan SSRİ-dən  Türkiyəyə dəyişməyimin səbəbi onun milli qürurla bağlı daxili boşluğu doldura biləcək oyun sərgiləməyə başlaması oldu. Bu ilki Avropa çempionatında isə biri obyektiv, o biri subyektiv səbəbdən iştirak eləmir. Ya buna görədi, ya da artıq yaş futbol ehtirasına təsir edir, bilmirəm, bu çempionat qışqır-bağırsız, həyəcansız, sakit, soyuqqanlı baxdığım ilk futbol yarışmasıdı. Cəmi 10 il əvvəl isə tamam başqa havada idim.

Oxumağa davam et